Unieke teakhouten bouwwerken!

Teak staat wereldwijd vooral bekend om haar teakhouten tuinmeubelen en de teakhouten dekken voor de boten industrie. Nadat ik afgelopen vakantie een korte stop in Bangkok had, kwam ik tot de ontdekking dat hier (waarschijnlijk) het grootste teak gebouw ter wereld was! Na dit uitstapje vroeg ik mij af wat er op deze wereld nog meer van teak gemaakt was. Hieronder eerst wat korte informatie over teakhout en daarna over de drie meest uitzonderlijke teakhouten bouwwerken ter wereld!

Teakhout; een korte intro

Teak of Tectona Grandis is geclassificeerd als een tropisch hardhout en groeit hoofdzakelijk in India, Indonesië, Myanmar, Maleisië en de Filipijnen. Het hout bevat een olie/ hars die het waterbestendig maakt, bescherming biedt tegen insecten en rotvorming voorkomt.

Een andere reden voor de populariteit van deze houtsoort is dat het hout zich goed leent voor de productie van teak meubelen en andere toebehoren. Teak heeft ook de capaciteiten om extreme klimaten en zelfs hoge winden te weerstaan. Dit zijn de belangrijkste reden waarom teak sinds de middeleeuwen in de scheepsbouw populair is.
Een goed voorbeeld van de duurzaamheid van teakhout zijn de tuinbanken in Engelse openbare parken, die gemaakt zijn van gerecyclede teak scheepsdekken.

De bomen kunnen wel hoogtes van ruim 50 meter bereiken, de bladeren zijn roodachtig groene van kleur. De kleur van het kernhout varieert van bruin tot donker goud. Hoe ouder de boom, hoe beter het hout. De eigenschappen van het hout, die het zo populair maken, nemen met de leeftijd van de boom toe.

Er blijft vraag naar Teakhout, vooral voor de productie van meubels en scheepsdekken. In China, Indonesië en Puerto Rico blijven vele plantages bijkomen. Deze plantages zijn een bron van duurzame teak en kunnen worden geoogst zonder dat dit nadelige gevolgen voor de regen wouden waar teak een inheemse boomsoort is.

Er zijn natuurlijk genoeg voorbeelden van teak bouwwerken uit het verleden. Sommigen van hen zijn gelukkig behouden gebleven voor toekomstige generaties. Hieronder volgen enkele voorbeelden van teak bouwwerken die nog steeds een genot vormen voor toeristen en de liefhebbers van cultureelerfgoed.

Het oudste teak schip ter wereld: The Edwin Fox

Als u wilt weten hoe het voelt om te zeilen in een boot gemaakt van teakhout, kun u een riviercruise maken op de rivier van de Ayeyarwaddy in Myanmar (Birma). De teak boten worden tegenwoordig gebouwd door lokale ambachtslieden en zijn ongeveer 30 meter lang met een ondiep ontwerp van een meter. Deze teak boten zijn compleet met loungebars en andere gemeenschappelijke ruimten en brengen u terug naar het meer ontspannen leven van het verleden.

Het brengt u ook terug naar de dagen van de teakhouten zeilschepen, die opzoek gingen naar nieuwe continenten en handelswaren. Deze schepen transporteerden niet alleen zijde, specerijen en thee uit het Oosten naar het westen. Deze schepen vervoerde ook menselijke vracht: Afrikanen die uit hun dorpen zijn ontvoerd. Deze werden verkocht als slaven aan de tabaksplantages in Amerika. Ook werden met deze schepen veroordeelden uit Engeland naar Australië verscheept.

De Edwin Fox was zo’n schip. Dit teak schip is tegenwoordig de enige overlevende van een vloot van zulke schepen. De Edwin Fox heeft een nogal aparte geschiedenis. Het schip werd volledig opgebouwd uit teakhout in de Calcutta-werf, in India, in 1853. Haar eerste reis was van Calcutta naar Londen, langs Kaap de Goede Hoop.

Kort na haar eerste reis, brak de Krimoorlog (http://nl.wikipedia.org/wiki/Krimoorlog) uit en werd de Edwin Fox in dienst genomen als oorlogsschip. De oorlog kwam tot een einde in februari 1856, en dezelfde maand maakte de Edwin Fox haar eerste reis uit Melbourne Australië. Een tijd lang voerde dit schip passagiers en lading tussen Chinese havens.

In 1858 werd de Edwin Fox gebruikt om een ander type passagiers te vervoeren, namelijk veroordeelden uit Engeland naar Freemantle, West-Australië. In minder dan een decennium werd het volledig opgetuigde teak schip omgebouwd tot een ‘barque’ (zeilschip: http://en.wikipedia.org/wiki/Barque) en begon het met het vervoeren van immigranten naar Nieuw-Zeeland.

Edwin Fox maakte vier reizen waarmee het meer dan 700 families naar het kolonie eiland vervoerde. De reis duurde tussen vier tot zes maanden en om de reis zwaar te noemen was een understatement. Veel mensen stierven onderweg en werden op zee begraven. Toen ze aankwamen, waren de levensomstandigheden erg moeilijk en hadden zij weinig hoop om hun land ooit weer te zien.
Het lot van het schip veranderde, de Edwin Fox werd door stoomschepen ingehaald. Vanaf 1880 werd ze gebruikt voor de Nieuw-Zeelandse schapenindustrie. De dagen van Edwin Fox als een zeilschip waren duidelijk geteld. In 1897, werd ze naar het Zuidereiland gesleept en zette zijn dienst door als drijvende opslag. Dit duurde niet lang, de eigenaren vonden een nieuwe manier om geld te verdienen met het oude schip: ze werd ingezet als kolenwinkel! De prachtige hoge masten raakte ze kwijt. Een verdere vernedering was dat alle beslag verwijderd werd en grote gaten in de zijkanten gemaakt werden.

In de jaren zestig, werd de haven van Picton uitgebreid en het oude schip, of wat er van over was, stond weer in de weg. De Edwin Fox werd naar Shakespeare Bay gesleept en daar verbleef ze de komende vier decennia. Het oude romp leunde naar één kant, langzaam meebewegend met de getijden. Het mooie teak interieur ging zo langzaam kapot en wat niet door de natuur teniet werd gedaan, werd helaas vernield door baldadige jeugd..

Het verhaal van het dappere schip eindigde hier dan ook. In 1999 kocht de Edwin Fox stichting het oude teak schip voor een klein bedrag. En zorgde, na het inzamelen van meer middelen, dat het schip weer dreef. Ze werd teruggesleept naar Picton. De Edwin Fox had eindelijk haar thuis gevonden..

Restauratie werkzaamheden aan de Edwin Fox begonnen. Het plan was om de hoge masten volledig te vervangen en het interieur te renoveren. Gezien het feit dat de middelen niet verzameld konden worden, bleek dat dit helaas niet mogelijk was.

Vandaag is de Edwin Fox in een museum als romp bewaard. Toeristen stromen er naartoe om van haar twee dekken te genieten en de sfeer aan boord op te snuiven. De Edwin Fox stichting hoopt dat opbrengsten met behulp van toerisme, kunnen helpen bij het handhaven van het oude schip.

De romp van de Edwin Fox heeft categorie één registratie ontvangen van de Nieuw-Zeeland Historic Places Trust ontvangen. De stichting die de Edwin Fox beheert is ook opzoek naar sponsoren die de restauratie werkzaamheden voort willen zetten.

De langste teakhouten brug ter wereld

De cruise boten van de Ayeyarwady rivier zullen u niet langs de U Bein brug voeren. Dit is een loopbrug over het Taungthanman meer (ook Birma), deze ligt 10 km ten zuiden van Mandalay. De U Bein brug is een plek die je vooral vroeg in de ochtend bezoeken moet.

De U Bein brug is van bijzonder erfgoed belang, want het is een 1.2 km lange houten loopbrug. Er wordt beweert dat het de langste teakhouten brug ter wereld is. Het is vernoemd naar de bouwer van de brug, tevens burgemeester.
Het frame van de brug werd in 1849 geproduceerd van geborgen teak balken van het Amarapura paleis dat ontmanteld werd toen de hoofdstad van het Koninkrijk door koning Mindon werd verplaatst naar Mandalay.

De U Bein brug bestaat uit meer dan 1000 balken en ongeveer 480 spanten. Het meer droogt tijdens de zomer op en tijdens de moessons stroomt deze weer vol. Vervolgens komt het meer tot leven, van peddelende eenden, tot de vissers met hun netten en de kleine peddelen boten.

De U Bein brug is niet een voor de hand liggende toeristische attractie en daarom ook zeker de moeite waard. Toeristen die opzoek zijn naar een unieke ervaring bezoeken de brug in de avond om van de zonsondergang te genieten en te fotograferen.

Overdag heeft de brug een eigen leven, maar het tempo versnelt wanneer de schemering invalt. De vissers halen hun netten in, de monniken in Crimson gewaden lopen over de brug en toeristen komen voorbij voor een idyllische zonsondergang.

Toeristen moeten oppassen voor een oude truc. Er staan namelijk vrouwen met houten kooitjes met kleine baby uiltjes erin. Ze omringen de toeristen en vragen hen $1 te betalen om de uilen te bevrijden. De meeste toeristen vallen voor show.. Ze betalen de één dollar, maar weten niet dat deze uilen zijn opgeleid om direct terug te vliegen naar de kooi! Er zijn ook andere verkopers die een aantal dingen verkopen die u wellicht zullen aanstaan. Of u kan gewoon over deze teak brug lopen en genieten van het leven en cultuur!

's Werelds grootste teak paleis

Van Myanmar schieten we de grens naar Thailand. Geboorteland van enkele van ‘s werelds beste hand vervaardigde teakhouten houtsnijwerken. Tegenwoordig richt de teak industrie zich op de moderne markt en een kunt teakhouten tuinmeubelen, tuinhuisjes, alsmede meubilair voor het huis kopen. Niet alleen meubilair wordt van teak gemaakt, hele huizen worden vervaardigd uit teak.

Teak heeft door de eeuwen heen de voorkeur genoten bij de bouw van schepen en meubels, zowel binnen als buiten. Het is geen verrassing dat zelfs een Thais paleis volledig van teak werd gebouwd. Veel van de paleizen, tempels en zelfs huizen in India hebben deuren gemaakt van hoge kwaliteit teak. Er wordt gezegd dat, mits goed onderhouden, het hout generaties zal meegaan. In de natuur kunnen teak bomen naar hoogten van meer dan 50 meter groeien en net als bij goede wijn hoe oudere ze zijn des te beter en sterker ze worden.

De Vimanmek Palace, wat betekent "het paleis in de wolken', in Thailand, is 's werelds grootste golden teak gebouw, is een prachtig voorbeeld van Thaise architectuur. Dit was de voormalige residentie van koning Chulalongkorn (Rama V), die regeerde Thailand van 1868 tot 1910.

Dit enorme L-vormige paleis, ook bekend als de Vimanmek Teak Mansion, werd ontmanteld uit de vissersstad van Sri Racha in de provincie van Chonburi, waar het oorspronkelijk opgebouwd was en later verplaatst in het Dusit paleizen complex in de buurt van de Dusit dieren tuin. Dit ligt in het Dusit district van Bangkok. Het paleis telt 81 slaapkamers, zalen en ante kamers is een weerspiegeling van de levens stijl van de royalty's in die tijd.
De Vimanmek Mansion bevat verschillende invloeden van Victoriaanse architectuur. Het was het eerste gebouw van Thailand dat voorzien was van elektriciteit en binnenhuis sanitaire voorzieningen.

Een bijzonder kenmerk van de constructie is dat geen spijkers gebruikt zijn bij het bouwen van de Vimanmek Teak Mansion. Dit soort timmerwerk wordt ook gebruikt in veel van de oude huizen in Kerala, in Zuid-India. Niet alleen huizen maar ook meubels werden op deze manier geproduceerd.

Sinds 1935 wordt het gebouw niet meer door de Koninklijke familie gebruikt, maar herbestemd als een winkel voor Koninklijke goederen vanwege de insecten en termiet resistente kwaliteiten van teak. Zonder de inspanningen van koningin Sikirit, was dit erfgoed gebouw in de vergetelheid geraakt en was het slechts als overblijfsel van het oude achtergebleven. De latere generaties hadden dan geen idee over de geschiedenis en de betekenis van dit prachtige gebouw gehad.

In 1982, ter gelegenheid van het koninklijke tweehonderdjarige feest van Bangkok als stad, vroeg koningin Sikirit koning Rama V toestemming om Vimanmek Royal Mansion te herstellen en in zijn eer te herstellen.

De grootste van de voormalige koninklijke residenties in Dusit Garden, Vimanmek Mansion is eigendom van en wordt beheerd door het bureau van de Royal Household. Het is nu een museum, dat de geschiedenis van de Thaise cultuur, foto’s van de koning, persoonlijke kunst en ambachten tentoonstelt. De 31 tentoonstelling kamers, verdeeld over 3 verdiepingen, stellen het nationaal erfgoed ten toon. Veel van deze kamers, met name de slaapkamers weerspiegelen de sfeer van weleer. De andere kamers vertonen Koninklijke zilverwerk, keramiek, ivoor, tafels met bladgoud belegt en kristallen glaswerk. Dit zijn vooral geschenken uit alle hoeken van de wereld.

Vimanmek Mansion is nu een belangrijkste toeristische attracties van Bangkok, mede door de vermelding in de Lonely Planet. Uitgestrekte tuinen, bijgebouwen en lotus vijvers vol met vis verfraaien dit voormalige paleis. Traditionele Thaise dansers treden tweemaal per dag op in het kleine paviljoen naast the mansion.

Mocht u aanvullende informatie hebben over één van deze onderwerpen, laat het ons weten!